Hướng dẫn cách chăm sóc trẻ khi bị sốt tại nhà

Trẻ em rất hay bị sốt nhưng không phải tất cả sốt là nguy hiểm, là bệnh nặng. Đôi khi đó là một dấu hiệu tốt, khi đó là cách cơ thể chống lại sự nhiễm trùng. Sốt là triệu chứng rất hay gặp ở trẻ nhỏ, biểu hiện này có thể do rất nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra như nhiễm vi khuẩn, virus hoặc phản ứng cơ thể sau tiêm ngừa vắc-xin… Vậy câu hỏi đặt ra là trẻ bị sốt phải làm sao?

Các nguyên nhân gây sốt ở trẻ nhỏ

Sốt được xem là một phản ứng tự vệ của cơ thể, giúp bảo vệ cơ thể chống lại các tác nhân ngoại lai tấn công vào cơ thể. Sốt chứng tỏ hệ miễn dịch của trẻ đã nhận biết và phản ứng lại các tác nhân gây hại đến cơ thể trẻ. Một số trường hợp dù bị nhiễm trùng vẫn không sốt như trẻ sơ sinh với hệ miễn dịch còn non yếu hoặc trẻ mắc suy giảm miễn dịch cũng không sốt khi bị vi khuẩn, virus tấn công. Các nguyên nhân gây sốt hay gặp bao gồm:

  • Các bệnh lý nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc siêu vi gây ra như: viêm phổi, viêm đường hô hấp, nhiễm trùng tiêu hóa, nhiễm trùng tiết niệu, nhiễm trùng da hoặc nặng hơn như nhiễm trùng huyết…;
  • Nhiễm các loại ký sinh trùng như sốt rét, nhiễm sán…;
  • Các bệnh lý tự miễn;
  • Các bệnh lý ác tính;
  • Đôi khi sốt xảy ra sau khi chích ngừa hoặc trẻ bắt đầu mọc răng, đây là phản ứng hoàn toàn bình thường của của cơ thể. Nếu sốt do các nguyên nhân này thì thường không kéo dài quá 2 ngày.

Những trường hợp sốt nguy hiểm

  • Sốt cao khó hạ, kém đáp ứng với các biện pháp hạ sốt như dùng thuốc hoặc lau mát tích cực…
  • Sốt kèm theo các triệu chứng nguy hiểm khác như nôn ói, khó thở, giật mình hoảng hốt, lạnh tay lạnh chân…
  • Sốt cao liên tục kéo dài hơn 2-3 ngày hoặc sốt tái đi tái lại kéo dài hơn 1 tuần.
  • Sốt cao ở trẻ dưới 3 tháng tuổi.

Những trường hợp trên cần đưa trẻ đến các cơ sở y tế để tìm nguyên nhân và điều trị thích hợp. Tránh tự chăm sóc trẻ tại nhà, vừa không giúp trẻ hết sốt mà còn ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe của trẻ.

Khi trẻ bị sốt cần làm gì?

  • Khi trẻ bị sốt, các bà mẹ không nên lo lắng quá, có thể tự điều trị cho trẻ bằng cách:
  • Lau mát và uống thuốc hạ sốt.
  • Uống thêm nước các loại, đối với trẻ dưới 6 tháng đang bú mẹ hoàn toàn thì tăng lượng bú lên vì trong sữa mẹ đã có nước.
    Mặc quần áo mỏng, thoáng. Ở trong phòng thoáng, thông gió, không đóng kín cửa.

Hướng dẫn cách lau mát tích cực giúp hạ sốt hiệu quả

Chuẩn bị dụng cụ:

  • 5 khăn nhỏ, mỏng, có khả năng thấm nước tốt;
  • Nhiệt kế: điện tử hoặc thủy ngân;
  • Pha nước lau mát với tỉ lệ 2 : 1 (nước lạnh : nước sôi). Bố mẹ có thể kiểm tra nhiệt độ nước bằng cách nhúng khuỷu tay vào thau nước cảm giác ấm giống như nước tắm em bé là được.

Thực hiện:

  • Vệ sinh tay sạch sẽ;
  • Để trẻ nằm ngửa trên giường;
  • Cởi bỏ bớt hoặc nới rộng quần áo của trẻ;
  • Dùng khăn nhúng vào chậu nước, vắt ráo nước và lau toàn thân cho trẻ, chủ yếu tại các vị trí: trán, nách, bẹn, lòng bàn tay, bàn chân. Nên đặt 2 khăn ở 2 bên hõm nách và 2 khăn ở 2 bên bẹn của trẻ;
  • Khi khăn bớt ấm, nhúng lại vào chậu nước, vắt ráo nước và lặp lại hành động như trên cho đến khi nhiệt độ giảm;
  • Khi nước ở trong chậu hết ấm thì thay chậu nước khác hoặc cho thêm nước nóng, kiểm tra lại nhiệt độ của nước và lau người tiếp cho trẻ;
  • Đo lại thân nhiệt của trẻ sau mỗi 15 – 30 phút lau mát để kiểm tra sự thay đổi của nhiệt độ. Dừng lau cho trẻ khi nhiệt độ dưới 37.5 độ C;
  • Lau khô người và mặc lại quần áo mỏng cho trẻ.

Chế độ dinh dưỡng cho trẻ bị sốt

Khi trẻ bị sốt, cơ thể thường yếu ớt nên dễ chán ăn, phụ huynh cần chú ý đặc biệt đến chế độ dinh dưỡng. Thức ăn cho trẻ bị sốt cần đảm bảo phải lỏng, mềm và dễ nuốt, đảm bảo giàu dinh dưỡng, bổ sung thêm lượng muối, vitamin, chất đạm dễ tiêu (thịt, cá…), kẽm (thịt bò, gà…) và nên nấu cùng rau củ quả.Vì vậy khi bị sốt, các món cháo là lựa chọn được ưu tiên cho trẻ, vừa ít gia vị, ít dầu mỡ và tốt cho sự tiêu hóa. Mẹ nên nấu cháo hơi loãng giúp trẻ không bị chán ăn. Vậy trẻ bị sốt nên ăn cháo gì? Các món cháo gợi ý cho mẹ khi con bị sốt:

  • Cháo thịt bò: chứa nhiều chất đạm, kẽm, sắt, protein, canxi… giúp bù lại dinh dưỡng cho cơ thể;
  • Cháo thịt lợn thêm lá tía tô: giàu B1, B12, B6, D cùng với chất đạm, photpho, kali, kẽm… cần thiết khi trẻ đang bị ốm. Lá tía tô giúp
  • chống oxy hóa, chống dị ứng, chống viêm;
  • Cháo thịt gà: giúp hạ sốt, trị viêm họng, sổ mũi ở cả người lớn và trẻ em;
  • Cháo đậu xanh: giàu axit amin, giúp sản sinh kháng thể miễn dịch, kháng viêm, hạ sốt hiệu quả;
  • Cháo trứng gà – tía tô: giúp trị ho, hạ sốt nhanh;
  • Cháo ngũ cốc: hàm lượng chất xơ và giá trị dinh dưỡng cao, dễ tiêu hóa khi trẻ bị sốt;
  • Cháo bí đỏ: hàm lượng vitamin A cao, ổn định tiểu cầu trong bệnh sốt xuất huyết;
  • Cháo lươn: tính ôn, vị ngọt, bổ khí, dưỡng huyết, giúp mạnh gân cốt, thanh nhiệt, nhuận tràng.